I. Những Thay đổi Đột ngột trong Mô hình Thương mại: Kỷ nguyên "Xuất khẩu Ròng" Bắt đầu từ Thời kỳ "Chiếm ưu thế bởi Nhập khẩu"
(1) Sự Đảo ngược Cấu trúc Cung–Cầu, Viết lại Hành trình Thương mại Kéo dài Một Thập kỷ
Năm 2025, ngành gà của Trung Quốc đã đạt được một bước chuyển mang tính lịch sử, thành công chuyển đổi từ mô hình phụ thuộc lâu dài vào nhập khẩu sang trở thành nhà xuất khẩu gà ròng. Thay đổi này đánh dấu một bước cải thiện đáng kể vị thế của Trung Quốc trên thị trường gà toàn cầu.
Về mặt dữ liệu, từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2025, xuất khẩu thịt gà của Trung Quốc đã tăng vọt lên 966.700 tấn, tăng 39,75% so với cùng kỳ năm trước. Tốc độ tăng trưởng này không chỉ phản ánh mức độ phổ biến ngày càng tăng của thịt gà Trung Quốc trên thị trường quốc tế mà còn thể hiện sức cạnh tranh mạnh mẽ của ngành công nghiệp gà Trung Quốc. Đồng thời, lượng nhập khẩu giảm xuống còn 650.700 tấn, giảm mạnh 25,67% so với cùng kỳ năm trước. Sự tương phản rõ rệt giữa xuất khẩu tăng mạnh và nhập khẩu sụt giảm đã khiến thâm hụt thương mại trở thành dĩ vãng. Riêng trong tháng 11, xuất khẩu ròng thịt gà của Trung Quốc đạt mức đáng kinh ngạc là 256.300 tấn. Với đà này, không nghi ngờ gì nữa, Trung Quốc sẽ trở thành một nhà xuất khẩu ròng thịt gà quan trọng trên toàn cầu trong cả năm.
Đằng sau sự chuyển đổi lịch sử này, việc tăng trưởng liên tục về khối lượng giết mổ gà thịt lông trắng đã đóng vai trò then chốt. Trong năm năm qua, khối lượng giết mổ gà thịt lông trắng luôn duy trì đà tăng ổn định và đã vượt mốc 9 tỷ con vào năm 2025. Nhờ công nghệ chăn nuôi không ngừng tiến bộ cùng việc chăn nuôi quy mô lớn ngày càng được phổ biến rộng rãi, sản lượng thịt gà của Trung Quốc đã tăng mạnh — không chỉ đáp ứng đầy đủ nhu cầu thị trường trong nước mà còn đạt năng lực xuất khẩu quy mô lớn. Hơn nữa, so với các quốc gia khác, Trung Quốc có lợi thế rõ rệt về chi phí chăn nuôi, giúp thịt gà nội địa trở nên cạnh tranh hơn về giá trên thị trường quốc tế và dễ dàng chiếm được chỗ đứng. 
(2) Nhập khẩu sụt giảm: Điều chỉnh sâu đối với các mặt hàng truyền thống phụ thuộc nhập khẩu
Về nhập khẩu, thị trường thịt gà của Trung Quốc đã cho thấy xu hướng rõ rệt là "giảm cả về lượng và giá". Các mặt hàng như chân gà và cánh gà, từng chiếm vị trí quan trọng trong nhập khẩu gà của Trung Quốc, hiện nay lượng nhập khẩu đã giảm hơn 30% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, lượng nhập khẩu chân gà đạt 280.900 tấn, chiếm 43,2% tổng lượng nhập khẩu nhưng giảm 129.000 tấn so với năm 2024. Có nhiều nguyên nhân đằng sau sự thay đổi này: một mặt, chuỗi cung ứng nước ngoài đã biến động do các yếu tố khác nhau; mặt khác, năng lực sản xuất thay thế trong nước của Trung Quốc đã tăng trưởng nhanh chóng, dần đáp ứng được nhu cầu thị trường đối với các mặt hàng này.
Nhập khẩu các miếng thịt gà còn xương cũng giảm xuống 53.200 tấn, giảm 37,5% so với cùng kỳ năm trước. Dữ liệu này phản ánh đầy đủ khả năng tự chủ ngày càng tăng của các doanh nghiệp chế biến trong nước Trung Quốc về nguồn cung nguyên liệu. Với sự phát triển liên tục của ngành chăn nuôi nội địa, các doanh nghiệp chế biến có thể dễ dàng tiếp cận nguyên liệu chất lượng cao trong nước hơn, từ đó giảm sự phụ thuộc vào các sản phẩm nhập khẩu. Sự chuyển dịch từ phụ thuộc nhập khẩu sang tự chủ cung ứng không chỉ nâng cao tính ổn định và an toàn cho ngành công nghiệp gà của Trung Quốc mà còn đặt nền tảng vững chắc cho sự phát triển sâu rộng hơn.
II. Mã số cho đà tăng xuất khẩu: Ức gà dẫn đầu, thị trường mới nổi mở rộng
(1) Ức gà trở thành "át chủ bài xuất khẩu", chiếm hơn 60% tổng lượng xuất khẩu
Trong thành tích xuất khẩu thịt gà ấn tượng của Trung Quốc, ức gà chắc chắn là ngôi sao sáng nhất. Từ tháng Một đến tháng Mười Một năm 2025, xuất khẩu ức gà dẫn đầu với khối lượng 602.200 tấn, chiếm 62,31% tổng lượng xuất khẩu và tăng trưởng mạnh mẽ so với cùng kỳ năm trước tới 54,09%, trở thành động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu thịt gà của Trung Quốc. Riêng trong tháng Mười Một, xuất khẩu ức gà đạt 76.100 tấn, tăng 16,53% so với tháng trước, thể hiện đầy đủ tính cạnh tranh vượt trội và sự gia tăng nhu cầu bền vững trên thị trường quốc tế.
Sự tăng trưởng nhanh chóng của xuất khẩu ức gà chủ yếu được thúc đẩy bởi lợi thế về chi phí - hiệu suất và sự phù hợp với nhu cầu thị trường. So với Brazil, một trong những nước xuất khẩu gà hàng đầu thế giới, giá xuất khẩu ức gà đông lạnh nguyên con của Trung Quốc thấp hơn khoảng 15%, cho thấy khả năng cạnh tranh về giá đáng kể. Đồng thời, trong bối cảnh xu hướng ăn uống lành mạnh trên toàn cầu, đặc tính giàu protein và ít mỡ của ức gà đã khiến nó trở thành nguyên liệu chính trong các sản phẩm thực phẩm ăn liền, chuỗi nhà hàng và các lĩnh vực khác, với nhu cầu thị trường không ngừng mở rộng.
Thị trường xuất khẩu có cơ cấu đa dạng: các thị trường truyền thống như Nga và Nhật Bản duy trì nhu cầu ổn định và đánh giá cao chất lượng ức gà Trung Quốc; trong khi các thị trường mới nổi như Kyrgyzstan và Malaysia tăng trưởng hơn 80%, trở thành những động lực mới thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Việc mở rộng các thị trường mới nổi không chỉ làm phong phú thêm các kênh xuất khẩu mà còn tối ưu hóa cơ cấu thị trường, giảm thiểu rủi ro biến động từ một thị trường đơn lẻ. Lấy ví dụ về Kyrgyzstan, sự phát triển kinh tế và mức sống được nâng cao tại quốc gia này đã thúc đẩy nhu cầu đối với thịt chất lượng cao. Ức gà Trung Quốc nhanh chóng thâm nhập thị trường nhờ lợi thế về chất lượng và giá cả, và khối lượng xuất khẩu liên tục tăng.
(2)Nâng cấp xuất khẩu sản phẩm chế biến, cải thiện giá trị gia tăng dựa trên công nghệ
Xuất khẩu gà của Trung Quốc đã đạt được sự tăng trưởng về khối lượng và nâng cấp cơ cấu đồng thời, hình thành mô hình phát triển kép gồm thịt tươi/lạnh đông và các sản phẩm chế biến sâu. Vào tháng 11 năm 2025, xuất khẩu thịt tươi/lạnh đông đạt 78.400 tấn, chiếm 66,5% tổng lượng xuất khẩu hàng tháng, tiếp tục là lực lượng xuất khẩu chủ đạo; lượng xuất khẩu gà chế biến (sản phẩm sơ chế, thực phẩm đóng hộp, v.v.) đạt 39.500 tấn, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước, thể hiện đà tăng trưởng mạnh mẽ và trở thành biểu tượng quan trọng của việc tối ưu hóa cơ cấu xuất khẩu.
Đổi mới công nghệ và nâng cao kiểm soát chất lượng là chìa khóa để gia tăng giá trị gia tăng của các sản phẩm xuất khẩu. Các doanh nghiệp chế biến hàng đầu tại Sơn Đông, Giang Tô và các khu vực khác đã chủ động nhập khẩu thiết bị sản xuất và kinh nghiệm quản lý tiên tiến của quốc tế, đồng thời nói chung đã đạt được các chứng nhận uy tín quốc tế như HACCP (Phân tích Nguy cơ và Kiểm soát Điểm then chốt), và xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng và an toàn xuyên suốt chuỗi. Đồng thời, các doanh nghiệp đã tăng đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, tạo ra các sản phẩm ức gà chế biến sâu ít muối và giàu protein nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường khác nhau, thành công trong việc thâm nhập các thị trường cao cấp như EU và Trung
Đông. Số liệu cho thấy giá trị gia tăng trên mỗi tấn sản phẩm chế biến sâu cao hơn khoảng 30% so với thịt tươi, cải thiện đáng kể hiệu quả kinh tế từ xuất khẩu.
Lấy các nhà máy tại Sơn Đông làm đại diện, họ đã xây dựng các chuỗi chế biến hiện đại, thực hiện chế biến sâu đối với gà thịt lông trắng thông qua các quy trình tiên tiến như cắt khúc, ướp gia vị, đảo trộn, chiên và nướng, với sản phẩm bao phủ đa dạng các loại sản phẩm gà chín đặc trưng. Nhờ đạt được các chứng nhận và tiêu chuẩn quốc tế như BRC, IFS và HACCP, sản phẩm của họ được xuất khẩu sang 36 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm Nhật Bản, Liên minh Châu Âu, Trung Á, Đông Á, Đông Nam Á, châu Phi và Nga. Việc định vị sản phẩm chế biến sâu ở phân khúc cao cấp đã giúp họ tạo dựng lợi thế cạnh tranh khác biệt trên thị trường quốc tế, với khả năng tăng giá cao hơn đáng kể so với thịt thô thông thường.
III. Biến động giá mạnh: Đánh giá lại giá trị ức gà do nhu cầu xuất khẩu thúc đẩy
(1) Giá tăng mạnh vào tháng Mười Hai, thiết lập mức tăng cao nhất trong một tháng của năm
Vào tháng 12 năm 2025, giá thị trường của ức gà tăng mạnh. Dưới tác động kết hợp từ đơn hàng xuất khẩu tăng vọt và nhu cầu bổ sung tồn kho của các doanh nghiệp chế biến, giá ức gà đã tăng hơn 2.000 nhân dân tệ mỗi tấn trong vòng một tháng, thiết lập kỷ lục về mức tăng cao nhất trong một tháng của năm và phục hồi nhanh chóng từ mức thấp nhất của năm.
Diễn biến giá cụ thể: giá ức gà đông lạnh nguyên con tăng lên, và đà tăng mạnh của giá ức gà đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa, kéo theo dao động đồng bộ ở giá các mặt hàng liên quan như cánh và chân gà, với mức tăng từ 10%–15%.
Sự biến động giá này đã gây ra những tác động khác nhau lên các khâu khác nhau trong chuỗi ngành chăn nuôi gà. Các doanh nghiệp chăn nuôi đầu vào đã được hưởng lợi từ việc giá tăng, với biên lợi nhuận mở rộng đáng kể, từ đó thúc đẩy việc mở rộng quy mô chăn nuôi và tăng số lượng gà con được thả nuôi nhằm tận dụng lợi ích thị trường. Ngược lại, các doanh nghiệp dịch vụ ăn uống và doanh nghiệp chế biến thực phẩm ở đầu ra đang đối mặt với áp lực chi phí. Một số doanh nghiệp dịch vụ ăn uống đã chuyển tải chi phí này sang người tiêu dùng thông qua điều chỉnh giá món ăn trên thực đơn, trong khi các doanh nghiệp chế biến thực phẩm đã làm dịu tác động của chi phí bằng cách tối ưu hóa quy trình sản xuất và điều chỉnh tỷ lệ nguyên liệu đầu vào nhằm duy trì sự ổn định trong sản xuất và hoạt động kinh doanh.
(2) Mối bất cân xứng giữa cung và cầu làm trầm trọng thêm tình hình thị trường ngắn hạn; việc giải phóng công suất có thể giúp ổn định các biến động
Mặc dù lượng hàng tồn kho hiện tại của các doanh nghiệp chế biến chỉ ở mức 15 ngày (mức bình thường là 30 ngày), công suất sản xuất gà thịt lông trắng đang ở mức cao nhất trong lịch sử, với khối lượng giết mổ trong tháng 12 tăng 8% so với tháng trước. Dự kiến nguồn cung ức gà sẽ dần dồi dào hơn trong quý I năm 2026. Các nhà phân tích ngành hàng cho rằng đợt tăng giá này bắt nguồn từ sự mất cân đối cung - cầu theo giai đoạn, và về dài hạn, khi các kênh xuất khẩu ổn định trở lại, giá cả sẽ quay về mức hợp lý.
Trong ngắn hạn, lượng hàng tồn kho thấp của các doanh nghiệp chế biến (giảm 50% so với mức bình thường) kết hợp với việc tập trung giải phóng các đơn hàng xuất khẩu đã làm giãn rộng khoảng cách cung – cầu trên thị trường, trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy giá tăng. Mặc dù công suất sản xuất gà lông trắng đang ở mức cao kỷ lục, nhịp độ giải phóng công suất giết mổ trong ngắn hạn lại chậm hơn tốc độ tăng trưởng nhu cầu, làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng cung – cầu. Về dài hạn, công suất sản xuất gà lông trắng sẽ được giải phóng dần vào quý I năm 2026; quy mô nuôi trồng mở rộng trước đây sẽ được chuyển hóa thành khối lượng cung thực tế, đồng thời các doanh nghiệp giết mổ cũng sẽ gia tăng nguồn cung ra thị trường thông qua việc nâng cao hiệu quả giết mổ. Dự kiến quan hệ cung – cầu trên thị trường ức gà sẽ dần trở lại trạng thái cân bằng và giá cả dự kiến sẽ giảm về mức hợp lý.
Ngành công nghiệp nhìn chung cho rằng biến động giá này là điều kiện thị trường ngắn hạn do mất cân đối cung cầu theo từng giai đoạn. Về dài hạn, cùng với việc các kênh xuất khẩu gà của Trung Quốc liên tục ổn định và hệ thống công nghiệp trong nước không ngừng được cải thiện, thị trường gà sẽ dần bước vào giai đoạn phát triển trưởng thành, biên độ dao động giá cả có xu hướng trở nên nhẹ nhàng hơn và khả năng chống chịu của ngành công nghiệp sẽ được tăng cường đáng kể. Hiện tại, các doanh nghiệp chế biến quy mô lớn đã bắt đầu khóa nguồn cung nguyên liệu thông qua việc thiết lập các mô hình hợp tác nuôi trồng đặt hàng dài hạn để giảm thiểu rủi ro biến động giá; đồng thời, các doanh nghiệp đang tích cực mở rộng thị trường nội địa, nâng cao thị phần thông qua đổi mới sản phẩm và mở rộng kênh phân phối, từ đó tiếp tục tăng cường năng lực phòng ngừa rủi ro.
IV. Triển vọng tương lai: Cơ hội của Trung Quốc trong quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu
(1)Lợi thế về năng lực sản xuất tạo nền tảng vững chắc cho xuất khẩu, hướng tới trên 1 triệu tấn vào năm 2026
Việc lần lượt đưa vào vận hành các dự án mở rộng bởi các doanh nghiệp hàng đầu sẽ tiếp tục củng cố lợi thế về năng lực sản xuất của ngành gà thịt lông trắng Trung Quốc và tạo hỗ trợ mạnh mẽ cho tăng trưởng xuất khẩu. Các dự án này không chỉ mở rộng quy mô sản xuất mà còn phát huy vai trò mẫu mực và dẫn dắt trong các khía cạnh như đổi mới công nghệ, quản lý chất lượng, sản xuất xanh, thúc đẩy quá trình chuyển đổi toàn ngành theo hướng phát triển chất lượng cao.
Dự kiến xuất khẩu thịt gà lông trắng của Trung Quốc sẽ vượt mốc 1,2 triệu tấn vào năm 2026, đạt bước đột phá mang tính giai đoạn. Việc hiện thực hóa mục tiêu này nhờ sự hỗ trợ đồng bộ từ công nghệ chăn nuôi được tối ưu hóa, công nghệ chế biến được nâng cấp và phát triển thị trường được đẩy mạnh: về phía chăn nuôi, việc áp dụng các mô hình chăn nuôi hiệu quả và thiết bị tiên tiến đã nâng cao hiệu suất tăng trưởng và chất lượng sản phẩm gà thịt; về phía chế biến, việc nhập khẩu dây chuyền sản xuất tiên tiến từ quốc tế đã thúc đẩy gia tăng giá trị sản phẩm; về phía thị trường, việc mở rộng sang các thị trường mới nổi cùng với việc làm sâu sắc hơn hợp tác thương mại trong khuôn khổ sáng kiến "Vành đai và Con đường" đã mở rộng không gian xuất khẩu.
Dự kiến tỷ lệ xuất khẩu sang các nước tham gia sáng kiến "Vành đai và Con đường" như Kyrgyzstan và Campuchia sẽ tăng lên 25%, trở thành động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu. Việc triển khai sâu rộng sáng kiến "Vành đai và Con đường" đã tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu thịt gà của Trung Quốc: vị trí địa lý gần gũi của các quốc gia dọc tuyến giúp nâng cao hiệu quả hậu cần và giảm chi phí vận chuyển; các chính sách tạo thuận lợi thương mại làm giảm rào cản tiếp cận thị trường; đồng thời, việc trao đổi văn hóa ngày càng sâu sắc góp phần nâng cao mức độ chấp nhận sản phẩm. Nhiều yếu tố thuận lợi đang thúc đẩy thị phần của các sản phẩm thịt gà Trung Quốc tại các quốc gia dọc tuyến không ngừng mở rộng.
Dữ liệu từ Tổng cục Hải quan cho thấy từ tháng 1 đến tháng 11 năm 2025, Trung Quốc đã bổ sung thêm 127 doanh nghiệp xuất khẩu gà được đăng ký mới, phản ánh sự mở rộng liên tục của chuỗi cung ứng xuất khẩu. Các doanh nghiệp mới gia nhập đã làm phong phú thêm hệ thống sản phẩm xuất khẩu và đáp ứng nhu cầu đa dạng của các thị trường khác nhau nhờ năng lực đổi mới sản phẩm cũng như lợi thế phát triển thị trường theo phân khúc; việc hình thành các cụm công nghiệp đã nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm chi phí tổng hợp thông qua sự tập trung nguồn lực, từ đó tiếp tục củng cố năng lực cạnh tranh quốc tế của các sản phẩm gà Trung Quốc.
(2)Sự tồn tại song song giữa rủi ro và cơ hội — kiểm soát chất lượng là chìa khóa để đột phá
Hiện tại, xuất khẩu gà của Trung Quốc đang đối mặt với hai thách thức: thứ nhất, sự siết chặt các rào cản kỹ thuật từ thị trường nước ngoài. Các quy định như tiêu chuẩn mới của EU về dư lượng thuốc thú y đã đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng và an toàn sản phẩm gia cầm, làm tăng ngưỡng tiếp cận thị trường; thứ hai, biến động giá nguyên liệu. Việc tăng giá các nguyên liệu thức ăn chăn nuôi như ngô và bột đậu nành trực tiếp làm tăng chi phí chăn nuôi và thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp.
Để giải quyết các thách thức trên, doanh nghiệp cần tăng cường xây dựng hệ thống kiểm soát chất lượng: một mặt, thúc đẩy chứng nhận hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO22000 để đạt được kiểm soát chuẩn hóa trong toàn bộ quá trình sản xuất; mặt khác, triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc blockchain nhằm xây dựng hệ thống truy xuất toàn chuỗi bao gồm "chăn nuôi-chế biến-bán hàng", nâng cao độ tin cậy sản phẩm và sự công nhận trên thị trường.
Các tổ chức ngành dự báo rằng nếu Trung Quốc có thể thành công trong việc thâm nhập vào các thị trường cao cấp của Nhật Bản và Hàn Quốc, khối lượng xuất khẩu thịt ức gà của Trung Quốc dự kiến sẽ tăng gấp đôi vào năm 2028 so với năm 2025, thúc đẩy sự chuyển đổi ngành công nghiệp gà của Trung Quốc từ một "quốc gia sản xuất lớn" thành một "cường quốc thương mại". Các thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng thực phẩm và tiêu chuẩn an toàn. Việc thâm nhập vào các thị trường này sẽ nâng cao đáng kể danh tiếng quốc tế và năng lực cạnh tranh cốt lõi của các sản phẩm gà Trung Quốc. Điều này đòi hỏi các doanh nghiệp phải không ngừng tăng cường kiểm soát chất lượng, thúc đẩy xây dựng thương hiệu, nâng cao giá trị gia tăng cho sản phẩm và đáp ứng chính xác nhu cầu của các thị trường cao cấp.
Sự chuyển đổi trong thương mại thịt gà của Trung Quốc vào năm 2025 không chỉ là một sự thay đổi về cấu trúc trong dữ liệu nhập khẩu và xuất khẩu, mà còn là một sự kiện mốc son trong quá trình ngành công nghiệp gà lông trắng chuyển đổi từ vị thế "người đi theo thị trường" sang "người tham gia xây dựng quy tắc". Trong bối cảnh nhu cầu protein toàn cầu không ngừng tăng cao, ngành gà Trung Quốc, dựa trên ba lợi thế lớn gồm chăn nuôi quy mô lớn, kiểm soát chi phí và phát triển thị trường, đang từng bước kiến tạo một mô hình phát triển định hướng xuất khẩu mới. Trong tương lai, cùng với việc đẩy mạnh đổi mới công nghệ và tối ưu hóa bố cục thị trường, ngành công nghiệp gà của Trung Quốc được kỳ vọng sẽ đảm nhận vai trò quan trọng hơn trong chuỗi cung ứng toàn cầu, thực hiện bước nhảy vọt chất lượng cao từ một "quốc gia sản xuất lớn" thành một "cường quốc thương mại".
EN
